girar
Aparença
Català
[modifica]- Pronúncia(i):
Oriental: /ʒiˈɾa/ Occidental: nord-occidental /d͡ʒiˈɾa/ valencià /d͡ʒiˈɾaɾ/, /d͡ʒiˈɾa/
Verb
[modifica]girar intr., trans., pron. (pronominal girar-se)
- (intransitiu) Moure's al voltant del propi eix.
- (intransitiu) Canviar de direcció en un trajecte.
- (transitiu) Donar la volta a un objecte.
- (transitiu, comerç) Expedir ordres de pagament.
- (hoquei sobre patins, hoquei sobre gel) Canviar la pròpia trajectòria de desplaçament mitjançant un moviment dels patins.
Conjugació
[modifica]Primera conjugació regular
| Formes no personals | Notes | ||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| simples | compostes | ||||||
| infinitiu | girar | haver girat | |||||
| gerundi | girant | havent girat | |||||
| participi | girat, girada, girats, girades | ||||||
| Formes personals simples | |||||||
| indicatiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | |
| present | giro | gires | gira | girem | gireu | giren | |
| gire | val | ||||||
| giri | sept | ||||||
| gir | girau | bal, alg | |||||
| giram | bal | ||||||
| imperfet | girava | giraves | girava | giràvem | giràveu | giraven | |
| passat simple | girí | girares | girà | giràrem | giràreu | giraren | |
| futur | giraré | giraràs | girarà | girarem | girareu | giraran | |
| condicional | giraria | giraries | giraria | giraríem | giraríeu | girarien | |
| subjuntiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | |
| present | giri | giris | giri | girem | gireu | girin | |
| gire | gires | gire | giren | occ, bal | |||
| imperfet | girés | giressis | girés | giréssim | giréssiu | giressin | |
| giresses | giréssem | girésseu | giressen | ||||
| giràs | girassis | giràs | giràssim | giràssiu | girassin | bal | |
| girasses | giràssem | giràsseu | girassen | val, bal (1) | |||
| girara | girares | girara | giràrem | giràreu | giraren | val | |
| imperatiu | – | tu | vostè | nosaltres | vosaltres/vós | vostès | |
| present | – | gira | giri | girem | gireu | girin | |
| – | girau | bal, alg | |||||
| – | gire | giren | occ, bal | ||||
| Notes: (1) en baleàric en àmbits restringits i en valencià en registres molt formals. | |||||||
Formes no normatives o col·loquials
| indicatiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| imperfet | giràvom | giravo | centr, n-occ | ||||
| giravi | sept | ||||||
| giraia | giraies | giraia | giràiem | giràieu | giraien | n-occ | |
| condicional | girariva | girarives | girariva | girarívem | giraríveu | girariven | alg |
| subjuntiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | |
| present | giro | giros | giro | gireguem | giregueu | n-occ | |
| imperfet | giressi | giressi | sept, alg | ||||
| giressa | centr, n-occ | ||||||
| gireguessa | gireguesses | giregués | gireguéssom | gireguéssou | gireguessen | n-occ |
Formes compostes i perifràstiques
| indicatiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | verb |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| perfet | he | has | ha | hem | heu | han | ... girat |
| havem | haveu | ||||||
| passat perifràstic | vaig | vas | va | vam | vau | van | ... girar |
| vares | vàrem | vàreu | varen | ||||
| plusquamperfet | havia | havies | havia | havíem | havíeu | havien | ... girat |
| passat anterior o perifràstic |
haguí | hagueres | hagué | haguérem | haguéreu | hagueren | ... girat |
| vaig haver | vas haver | va haver | vam haver | vau haver | van haver | ||
| vares haver | vàrem haver | vàreu haver | varen haver | ||||
| futur perfet | hauré | hauràs | haurà | haurem | haureu | hauran | ... girat |
| condicional perfet | hauria | hauries | hauria | hauríem | hauríeu | haurien | ... girat |
| haguera | hagueres | haguera | haguérem | haguéreu | hagueren | ||
| subjuntiu | jo | tu | ell/ella/vostè | nosaltres | vosaltres/vós | ells/elles/vostès | verb |
| passat perifràstic | vagi | vagis | vagi | vàgim | vàgiu | vagin | ... girar |
| vaja | vages | vaja | vàgem | vàgeu | vagen | ||
| perfet | hagi | hagis | hagi | hàgim | hàgiu | hagin | ... girat |
| haja | hages | haja | hàgem | hàgeu | hagen | ||
| plusquamperfet | hagués | haguessis | hagués | haguéssim | haguéssiu | haguessin | ... girat |
| haguesses | haguéssem | haguésseu | haguessen | ||||
| haguera | hagueres | haguera | haguérem | haguéreu | hagueren | ||
| passat anterior perifràstic |
vagi haver | vagis haver | vagi haver | vàgim haver | vàgiu haver | vagin haver | ... girat |
| vaja haver | vages haver | vaja haver | vàgem haver | vàgeu haver | vagen haver |
Sinònims
[modifica]- (canviar de direcció) tombar, torçar, virar
- (donar la volta) giravoltar, regirar, rodar, voltar, pivotar
- (ordre de pagament) expedir, transferir
Derivats
[modifica]Traduccions
[modifica]Moure's al voltant del propi eix
- Alemany: sich drehen (de), sich wenden (de)
- Anglès: turn (en), revolve (en)
- Àrab: دَارَ (ar)
- Armeni: շրջվել (hy) (xrdjvel)
- Castellà: girar (es)
- Coreà: 돌다 (ko) (dolda)
- Danès: dreje (da)
- Estonià: pöörlema (et)
- Francès: tourner (fr)
- Friülà: girâ (fur)
- Gallec: xirar (gl)
- Grec: γυρίζω (el) (girizo)
- Hongarès: forog (hu)
- Italià: girare (it)
- Japonès: 回る (ja)
- Llatí: vertere (la)
- Malai: pusing (ms)
- Neerlandès: draaien (nl)
- Noruec: snu (no)
- Occità: girar (oc)
- Polonès: obrócić się (pl), obracać się (pl)
- Portuguès: girar (pt)
- Retoromànic: girar (rm)
- Romanès: se învârti (ro)
- Rus: враща́ться (ru) (vrasxàtsia), верте́ться (ru) (vertétsia)
- Serbocroat: okretati se (sh), okrenuti se (sh)
- Suahili: kugeukia (sw)
- Suec: snurra (sv)
- Tagal: umikot (tl)
- Tai: หมุน (th)
- Turc: dönmek (tr)
- Txec: točit (cs), otočit (cs)
- Xinès: 轉動 (zh) (转动, zhuǎndòng)
Canviar de direcció
- Alemany: drehen (de), wenden (de)
- Anglès: turn (en)
- Armeni: շրջել (hy) (xrdjel)
- Castellà: girar (es), torcer (es)
- Coreà: 돌다 (ko) (dolda)
- Danès: dreje (da)
- Francès: tourner (fr)
- Friülà: girâ (fur)
- Gallec: xirar (gl)
- Grec: γυρίζω (el) (girizo)
- Grec antic: στρέφω (grc) (stréphō)
- Hebreu: הָפַך (he)
- Hongarès: fordít (hu)
- Indonesi: berpaling (id)
- Irlandès: cas (ga)
- Islandès: snúa (is)
- Italià: girare (it), voltare (it)
- Japonès: 変える (ja)
- Llatí: torquere (la)
- Neerlandès: draaien (nl)
- Noruec: snu (no), vende (no)
- Polonès: obrócić (pl), obracać (pl)
- Portuguès: girar (pt)
- Retoromànic: girar (rm)
- Romanès: se învârti (ro)
- Rus: враща́ть (ru) (vrasxat), верте́ть (ru) (vertet)
- Suec: vrida (sv), snurra (sv)
- Turc: döndürmek (tr)
- Txec: otočit (cs)
- Ucraïnès: повертати (uk) (povertati)
- Xinès: 轉 (zh) (转, zhuǎn)
Expedir ordres de pagament
Miscel·lània
[modifica]Vegeu també
[modifica]- girar. Diccionari general de l'esport. Informació cedida per TERMCAT.
- Obres de referència: DIEC, GDLC, Optimot
- Vegeu el Diccionari de sinònims de Softcatalà: girar
Castellà
[modifica]- Pronúncia(i):
- Peninsular: septentrional /xiˈɾaɾ/, meridional /hiˈɾaɾ/
- Americà: alt /x(i)ˈɾaɾ/, baix /hiˈɾaɾ/, austral /xiˈɾaɾ/
- Rimes: -aɾ
Verb
[modifica]girar trans., intr. (present giro, passat giré, futur giraré)
Miscel·lània
[modifica]- Síl·labes: gi·rar (2)