tardor
Aparença
Potser volíeu: TARDOR
Català
[modifica]- Pronúncia(i):
Oriental: ⓘ Occidental: nord-occidental /tarˈðo/, valencià /taɾˈðoɾ/
- Rimes: -o(ɾ)
- Etimologia: De l'antic tardaó per influx del sufix -or, del llatí tardatiōne(m) (‘tardança’), per l’època de les tardanies (‘fruits tardans’) o bé per la tardança de la sortida del sol, segle XVI. Inicialment d’ús literari, va anar desplaçant l’antic autumne en desús i el popular primavera d'hivern.
Nom
[modifica]tardor f. (plural tardors)
- Estació de l'any, posterior a l'estiu i anterior a l'hivern en la qual cauen les fulles dels arbres caducifolis, i que a l'hemisferi nord és l'estació que va des del 21 de setembre al 21 de desembre.
- Per extensió, qualsevol període que succeeix a la plenitud.
Sinònims
[modifica]- autumne (poètic), autunjo (alguerès), primavera d'hivern, rerevera (empordanès), santmiquelada (Maestrat), tardaó (nord-occidental)
Derivats
[modifica]Traduccions
[modifica]Traduccions
- Abkhaz: ҭагалан (ab), хкаарачан (ab)
- Afrikaans: herfs (af)
- Aimara: caratacu (ay)
- Albanès: vjeshtë (sq)
- Alemany: Herbst (de) m., Herbstzeit (de) f., Spätjahr (de) n.
- Alt sòrab: nazyma (hsb) f.
- Amhàric: መፀው (am), በልግ (am)
- Anglès: autumn (en), fall (en)
- Àrab: خَرِيف (ar) m.
- Aragonès: agüerro (an) m., sanmigalada (an) f., aborral (an) m., santmigalada (an) f.
- Armeni: աշուն (hy) (aixun)
- Aromanès: toamnã (roa-rup) f.
- Assamès: শৰৎকাল (as), শৰৎ (as)
- Asturià: seronda (ast) f., tardíu (ast) m., otoñu (ast) m.
- Atayal: hawqan abaw (tay)
- Àzeri: payız (az), güz (az)
- Baix alemany: Harvst (nds) m., Harvsttiet (nds) f.
- Baix sòrab: nazyma (dsb) f., nazymje (dsb) n.
- Baixkir: көҙ (ba)
- Bambara: fobɔda (bm)
- Basc: udazken (eu)
- Belarús: во́сень (be) f. (vossen)
- Bengalí: শরৎ (bn) (antic), হেমন্ত (bn) (modern)
- Birmà: ဆောင်းဦး (my)
- Bretó: diskar-amzer (br) m., diskaramzer (br) m., dibenn-eost (br) m., dibenn-hañv (br) m., dilost-hañv (br) m., kozhamzer (br) n.
- Búlgar: есен (bg) f. (essen)
- Caixmiri: ہَرُد (ks)
- Caixubi: jeséń (csb) f.
- Castellà: otoño (es)
- Cherokee: ᎤᎶᎪᎰᏍᏗ (chr)
- Coreà: 가을 (ko) (ga-eul)
- Còrnic: kynnyav (kw) m.
- Danès: efterår (da) n., høst (da) c.
- Escocès: back-end (sco), hairst (sco)
- Eslovac: jeseň (sk) f.
- Eslovè: jesen (sl) f.
- Esperanto: aŭtuno (eo)
- Estonià: sügis (et)
- Extremeny: otoñu (ext) m.
- Feroès: heyst (fo) n.
- Finès: syksy (fi)
- Francès: automne (fr) m.
- Frisó occidental: hjerst (fy), hjest (fy)
- Frisó septentrional: Hārefst (frr) f.
- Friülà: autun (fur) m., sierade (fur) f., atom (fur) m., sorunviêr (fur)
- Gaèlic escocès: foghar (gd) m.
- Gagaús: güz (gag)
- Gallec: outono (gl) m.
- Gal·lès: hydref (cy) m.
- Gal·lurès: attugnu (sdn) m., ottugnu (sdn) m., vaggjmu (sdn)
- Georgià: შემოდგომა (ka) (xemòdgoma)
- Grec: φθινόπωρο (el) n. (fthinóporo)
- Grec antic: ὀπώρα (grc) f. (opṓra)
- Groenlandès: ukiaĸ (kl)
- Guaraní: araroguekúi (gn)
- Gujarati: પાનખર (gu)
- Hawaià: hāʻule lau (haw)
- Hebreu: סתיו (he) m., סְתָיו (he) m.
- Hindi: शरद् (hi) f., पतझड़ (hi)
- Hongarès: ősz (hu)
- Ídix: האַרבסט (yi) n., אָסיען (yi) m.
- Ido: autono (io)
- Indonesi: musim gugur (id), musim rontok (id)
- Ingúix: гийре (inh)
- Interlingua: autumno (ia)
- Inuktitut: ᐅᑭᐊᖅ (iu), ukiaq (iu)
- Ioruba: àkókò ìkórè (yo), ìgbà ogbò (yo)
- Irlandès: fómhar (ga) m.
- Islandès: haust (is) n.
- Italià: autunno (it) m.
- Japonès: 秋 (ja)
- Judeocastellà: otonyo (lad) m.
- Kannada: ಶರತ್ಕಾಲ (kn)
- Kazakh: күз (kk) (küz/kuz)
- Khmer: សរទៈ (km)
- Kirguís: күз (ky) (kuz)
- Kotava: lolomielanucugal (avk)
- Kurd: پاییز (ku) f. (àrab), payiz (ku) f. (llatí)
- Lak: ссут (lbe)
- Laosià: ລະດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ (lo), ລຶດູໃບໄມ້ຫລົ່ນ (lo)
- Letó: rudens (lv) m.
- Lígur: aotùnno (lij) m.
- Lituà: ruduo (lt) m.
- Llatí: autumnus (la) m.
- Llengua de signes catalana: TARDOR (csc)
- Luxemburguès: Hierscht (lb) m.
- Macedoni: есен (mk) f.
- Malai: musim gugur (ms), musim luruh (ms)
- Malaiàlam: ശരത്കാലം (ml)
- Malgaix: fararano (mg)
- Maltès: ħarifa (mt) f., il-Ħarifa (mt)
- Manxú: ᠪᠣᠯᠣᡵᡳ (mnc)
- Maori: ngahuru (mi)
- Mapudungu: rimü (arn)
- Marathi: शरद (mr)
- Mirandès: outonho (mwl) m.
- Moksa: сёксе (mdf)
- Mongol: намар (mn), ᠨᠠᠮᠤᠷ (mn)
- Nàhuatl: pixcayān (nah)
- Napolità: sfrunnata (nap) f.
- Navaho: aakʼee (nv), aakʼeed (nv), ʼaakʼeed (nv)
- Neerlandès: herfst (nl) m., najaar (nl) n.
- Nepalès: शरद (ne)
- Normand: erchéyant (nrf) m., autaomme (nrf) m., S'tembre (nrf) m., arryire (nrf)
- Noruec: høst (no) m. (bokmål), haust (no) m. (nynorsk)
- Noruec (bokmål): høst (no) m.
- Noruec (nynorsk): haust (nn) m.
- Occità: autom (oc) m., automne (oc) m., auton (oc) m., tardor (oc) f., darrièira (oc) f., davalada (oc) f., abòr (oc) f. (gascó), agòr (oc) f. (gascó), gòrra (oc) f. (gascó), darrèira (oc) f. (alvernyès)
), darreiriá (oc) f. (alvernyès), darriera (oc) f. (llemosí}, darrieria (oc) f. (alvernyès), {{trad|oc|dabòria|f} (alvernyès), endarrier (oc) m. (vivaro-alpí)
- Osseta: фӕззӕг (os)
- Paixtu: خمسور (ps) m., منى (ps) m., خزان (ps) m., پاڼ رېژ (ps) m., پاڼي رژون (ps) m.
- Panjabi: پت جھڑ (pa), ਪਤਝੜ (pa), ਖਿਜਾਂ (pa) f.
- Papiament: herfst (pap)
- Persa: پاییز (fa), خزان (fa), پائیز (fa)
- Polonès: jesień (pl) f.
- Portuguès: outono (pt) m.
- Quítxua: hawkay mit'a (qu)
- Retoromànic: atun (rm) m., utuon (rm) m.
- Romanès: toamnă (ro) f.
- Rus: о́сень (ru) f. (ossen)
- Sami septentrional: čakča (se)
- Sànscrit: शरद (sa)
- Sard: atòngiu (sc) m., atonzu (sc) m., atognu (sc) m.
- Serbocroat: јесен (sh) f. (ciríl·lic), jesen (sh) f. (llatí)
- Sicilià: autunnu (scn) m., otunnu (scn) m.
- Singalès: සරත් ඍතුව (si)
- Somali: dayr (so)
- Suahili: yuli (sw), majira ya pukutiko (sw), kipindi cha bubujiko (sw)
- Suec: höst (sv)
- Tadjik: тирамоҳ (tg), поиз (tg)
- Tagal: taglagas (tl)
- Tai: ใบไม้ร่วง (th), ฤดูใบไม้ร่วง (th), หน้าใบไม้ร่วง (th)
- Tàmil: இலையுதிர்காலம் (ta)
- Tàtar: көз (tt), küz (tt)
- Telugu: శరత్కాలం (te), ఆకురాలుకాలం (te)
- Tigrinya: ቀውዒ (ti)
- Turc: sonbahar (tr), güz (tr), yaprak dökümü (tr), hazan (tr)
- Turcman: güýz (tk)
- Txec: podzim (cs) m.
- Ucraïnès: осінь (uk) (ossin)
- Udmurt: сӥзьыл (udm)
- Uigur: كۈز (ug)
- Urdú: خزان (ur) f., پائیز (ur) m., پائز (ur) m., سرد (ur) f., پت جھڑ (ur)
- Uzbek: kuz (uz)
- Való: waeyén-tins (wa) m., otone (wa)
- Vènet: utuno (vec) m., otuno (vec) m., auton (vec) m., autuno (vec) m.
- Vietnamita: mùa thu (vi), thu (vi)
- Vilamovià: hiewyst (wym)
- Volapük: fluküp (vo)
- Vòtic: sütšüze (vot)
- Wolof: lolli (wo)
- Xinès: 秋 (zh) (qiū), 秋天 (zh) (qiūtiān), 秋季 (zh) (qiūjì)
- Zhuang: cou (za), seizcou (za)
- Zulú: ukwindla (zu), ikwindla (zu)
Miscel·lània
[modifica]- Síl·labes: tar·dor (2)
Vegeu també
[modifica]- Article corresponent a la
Viquipèdia - Obres de referència: DIEC, GDLC, Optimot
Occità
[modifica]Nom
[modifica]tardor f. (plural tardors)